Artikelen

Stemclassificatie in de praktijk: Een exploratieve studie

  • H. Lycke Centre for Language and Cognition (CLCG), Faculty of Arts, University of Groningen
  • W. Decoster
  • F.I.C.R.S. de Jong

Samenvatting

Uit de praktijk blijkt dat stemclassificatie een moeilijk gegeven is. Dit werd exploratief onderzocht bij zangpedagogen en bij zangstudenten aan de hand van drie vragenlijsten. Er werd nagegaan hoe hedendaagse privézangpedagogen en zangpedagogen werkzaamin twee types van conservatoria (klassiek enmusical) omgaanmet stemclassificatie, welke criteria zij hiervoor gebruiken en wat zangstudenten denken over hun stemclassificatie door hun zangpedagogen. De meest gebruikte criteria voorstemclassificatie zijn: stemomvang/tessituur, stemkwaliteit/timbre, stemvolume en registerovergang. In tegenstelling tot een aantal privé zangpedagogen vonden alle conservatoriumzangpedagogen stemclassificatie belangrijk. Elke zangpedagoog vermeldde echter een verschillende set van individuele criteria voor stemclassificatie, afhankelijk van de zangstudent en van het type conservatorium. Vele zangstudenten bleken hun stemsoort niet te kennen. Musicalstudenten werdenmeestal geclassificeerd inmidden stemcategorieën, terwijl de hoogste stemsoortenmeer aanwezig bleken te zijn in het klassieke conservatorium. De resultaten van deze studie tonen aan dat er onder de hedendaagse zangpedagogen geen consensus is omtrent de noodzaak van stemclassificatie en dat verschillende criteria voor stemclassificatie toegepast worden. Tevenswerd eenmanifeste onzekerheid over stemclassificatie vastgesteld zowel bij de zangpedagogen als bij hun zangstudenten. Het verzuimen van een zorgvuldige aandacht voor de fysiologische limieten van de stem houdt een potentieel risico in. Verder onderzoek is noodzakelijk om inzicht te krijgen in de actuele trends in de zangwereld, welke ongetwijfeld belangrijke implicaties zullen hebben voor de toekomstige klinische praktijk.